{"id":5240,"date":"2026-04-09T09:00:38","date_gmt":"2026-04-09T12:00:38","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacionspine.org\/?p=5240"},"modified":"2026-04-03T23:43:21","modified_gmt":"2026-04-04T02:43:21","slug":"la-entrega-de-turno-el-momento-critico-de-la-continuidad-asistencial","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/2026\/04\/09\/la-entrega-de-turno-el-momento-critico-de-la-continuidad-asistencial\/","title":{"rendered":"La Entrega de Turno: El Momento Cr\u00edtico de la Continuidad Asistencial"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:33.333333333333%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:5.76%;--awb-spacing-left-medium:5.76%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1396\" title=\"pases\" src=\"http:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/pases-scaled.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-5241\" srcset=\"https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/pases-200x109.png 200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/pases-400x218.png 400w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/pases-600x327.png 600w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/pases-800x436.png 800w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/pases-1200x655.png 1200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/pases-scaled.png 2560w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_2_3 2_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:66.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.88%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.88%;--awb-width-medium:66.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:2.88%;--awb-spacing-left-medium:2.88%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p>La transferencia de pacientes, com\u00fanmente conocida como \u00abentrega de turno\u00bb o <i data-path-to-node=\"4\" data-index-in-node=\"77\">handover<\/i>, es uno de los procesos m\u00e1s complejos y riesgosos en la pr\u00e1ctica cl\u00ednica. Representa el puente de informaci\u00f3n entre dos equipos o profesionales, y su fragilidad radica en que es un proceso din\u00e1mico y altamente dependiente del factor humano. Cuando este puente se fractura, la informaci\u00f3n vital se pierde, dando lugar a errores en la medicaci\u00f3n, retrasos en el diagn\u00f3stico y fallas en la ejecuci\u00f3n de planes terap\u00e9uticos. La <b data-path-to-node=\"4\" data-index-in-node=\"510\">Organizaci\u00f3n Mundial de la Salud (OMS)<\/b> identifica la comunicaci\u00f3n durante el traspaso como un \u00e1rea prioritaria para prevenir da\u00f1os evitables.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_6 1_6 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:16.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:11.52%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:11.52%;--awb-width-medium:16.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:11.52%;--awb-spacing-left-medium:11.52%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_2_3 2_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:66.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.88%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.88%;--awb-width-medium:66.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:2.88%;--awb-spacing-left-medium:2.88%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><h3>Metodolog\u00edas de Comunicaci\u00f3n Estructurada<\/h3>\n<p>La entrega de turno no debe ser vista como una simple charla informal o una lectura r\u00e1pida de la historia cl\u00ednica. Es un acto m\u00e9dico-asistencial de alta responsabilidad que requiere una metodolog\u00eda estandarizada para mitigar la \u00abp\u00e9rdida de informaci\u00f3n por filtraci\u00f3n\u00bb.<\/p>\n<p>La transferencia de cuidados o <i data-path-to-node=\"3\" data-index-in-node=\"31\">handover<\/i> es un proceso de alto riesgo donde la variabilidad es el principal enemigo. La literatura cient\u00edfica en seguridad del paciente propone diversos modelos de comunicaci\u00f3n estructurada que act\u00faan como \u00abredes de seguridad\u00bb. Para asegurar que la entrega sea efectiva, la literatura cient\u00edfica respalda el uso de herramientas de mnemotecnia que organizan el pensamiento y el discurso cl\u00ednico.<\/p>\n<p>A continuaci\u00f3n se detallan los m\u00e9todos m\u00e1s robustos.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-2 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1396\" title=\"infografia metodos estructurados\" src=\"http:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-metodos-estructurados-1-scaled.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-5245\" srcset=\"https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-metodos-estructurados-1-200x109.png 200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-metodos-estructurados-1-400x218.png 400w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-metodos-estructurados-1-600x327.png 600w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-metodos-estructurados-1-800x436.png 800w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-metodos-estructurados-1-1200x655.png 1200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-metodos-estructurados-1-scaled.png 2560w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 800px\" \/><\/span><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-3\"><blockquote>\n<h5><b data-path-to-node=\"9,0,0\" data-index-in-node=\"0\">T\u00e9cnica I-PASS<\/b><\/h5>\n<\/blockquote>\n<p>Es uno de los modelos con mayor evidencia cient\u00edfica en la reducci\u00f3n de errores m\u00e9dicos. Sus siglas representan:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,0,1,0,0\"><b data-path-to-node=\"9,0,1,0,0\" data-index-in-node=\"0\">I (Illness Severity):<\/b> <span style=\"color: #666699;\">Gravedad de la enfermedad<\/span> (\u00bfEst\u00e1 el paciente estable, inestable o en riesgo de empeorar?).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,0,1,1,0\"><b data-path-to-node=\"9,0,1,1,0\" data-index-in-node=\"0\">P (Patient Summary):<\/b> <span style=\"color: #666699;\">Resumen del paciente<\/span> (Diagn\u00f3stico, eventos ocurridos durante el turno).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,0,1,2,0\"><b data-path-to-node=\"9,0,1,2,0\" data-index-in-node=\"0\">A (Action List):<\/b> <span style=\"color: #666699;\">Lista de tareas pendientes<\/span> y responsables.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,0,1,3,0\"><b data-path-to-node=\"9,0,1,3,0\" data-index-in-node=\"0\">S (Situation awareness and Contingency planning):<\/b> <span style=\"color: #666699;\">Conciencia de la situaci\u00f3n<\/span> y plan de contingencia (\u00bfQu\u00e9 hacer si ocurre X evento?).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,0,1,4,0\"><b data-path-to-node=\"9,0,1,4,0\" data-index-in-node=\"0\">S (Synthesis by receiver):<\/b> <span style=\"color: #666699;\">S\u00edntesis del receptor<\/span> (El que recibe resume lo entendido para confirmar precisi\u00f3n).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><b data-path-to-node=\"12\" data-index-in-node=\"0\">Rigor Cient\u00edfico:<\/b> Investigaciones publicadas en <i data-path-to-node=\"12\" data-index-in-node=\"48\">The New England Journal of Medicine<\/i> (Starmer et al., 2014) demostraron que la implementaci\u00f3n del paquete de comunicaci\u00f3n <b data-path-to-node=\"12\" data-index-in-node=\"169\">I-PASS<\/b> redujo los errores m\u00e9dicos en un 23% y los eventos adversos prevenibles en un 30% en m\u00faltiples centros hospitalarios. El acceso a estos est\u00e1ndares puede consultarse en las gu\u00edas de <a class=\"ng-star-inserted\" href=\"https:\/\/www.ipassinstitute.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">I-PASS Patient Safety Institute<\/a>.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-3 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1396\" title=\"I-PASS\" src=\"http:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/I-PASS-scaled.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-5247\" srcset=\"https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/I-PASS-200x109.png 200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/I-PASS-400x218.png 400w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/I-PASS-600x327.png 600w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/I-PASS-800x436.png 800w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/I-PASS-1200x655.png 1200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/I-PASS-scaled.png 2560w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 800px\" \/><\/span><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-4\"><blockquote>\n<h5 data-path-to-node=\"4\">T\u00e9cnica SBAR (SAER en espa\u00f1ol)<\/h5>\n<\/blockquote>\n<p data-path-to-node=\"5\">Es el modelo m\u00e1s difundido globalmente debido a su versatilidad. Estructura la informaci\u00f3n en cuatro bloques:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"6\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,0,0\"><b data-path-to-node=\"6,0,0\" data-index-in-node=\"0\">S (Situaci\u00f3n):<\/b> El problema actual del paciente.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,1,0\"><b data-path-to-node=\"6,1,0\" data-index-in-node=\"0\">B (Antecedentes\/Background):<\/b> Historia cl\u00ednica pertinente.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,2,0\"><b data-path-to-node=\"6,2,0\" data-index-in-node=\"0\">A (Evaluaci\u00f3n\/Assessment):<\/b> Hallazgos cl\u00ednicos actuales (signos vitales, laboratorios).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,3,0\"><b data-path-to-node=\"6,3,0\" data-index-in-node=\"0\">R (Recomendaci\u00f3n):<\/b> Plan de acci\u00f3n inmediato.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"6,4,0\"><b data-path-to-node=\"6,4,0\" data-index-in-node=\"0\">Evidencia:<\/b> Seg\u00fan la <i data-path-to-node=\"6,4,0\" data-index-in-node=\"20\">Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ)<\/i>, el SBAR mejora la percepci\u00f3n de seguridad del equipo y reduce la incidencia de eventos adversos (Referencia: <a class=\"ng-star-inserted\" href=\"https:\/\/www.ahrq.gov\/teamstepps\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AHRQ TeamSTEPPS<\/a>).<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-4 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1396\" title=\"SBAR\" src=\"http:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SBAR-scaled.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-5249\" srcset=\"https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SBAR-200x109.png 200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SBAR-400x218.png 400w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SBAR-600x327.png 600w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SBAR-800x436.png 800w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SBAR-1200x655.png 1200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SBAR-scaled.png 2560w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 800px\" \/><\/span><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-5\"><blockquote>\n<h5 data-path-to-node=\"7\">Modelo IDEAS (Ideal para contextos din\u00e1micos)<\/h5>\n<\/blockquote>\n<p data-path-to-node=\"8\">Este m\u00e9todo es particularmente \u00fatil en servicios de urgencias o cuando se requiere una transferencia r\u00e1pida pero precisa:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"9\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,0,0\"><b data-path-to-node=\"9,0,0\" data-index-in-node=\"0\">I (Identificaci\u00f3n):<\/b> Qui\u00e9n es el paciente y qui\u00e9n entrega.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,1,0\"><b data-path-to-node=\"9,1,0\" data-index-in-node=\"0\">D (Diagn\u00f3stico):<\/b> Diagn\u00f3stico presuntivo o confirmado.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,2,0\"><b data-path-to-node=\"9,2,0\" data-index-in-node=\"0\">E (Estado):<\/b> Nivel de estabilidad actual.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,3,0\"><b data-path-to-node=\"9,3,0\" data-index-in-node=\"0\">A (Actuaciones):<\/b> Intervenciones realizadas.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,4,0\"><b data-path-to-node=\"9,4,0\" data-index-in-node=\"0\">S (S\u00edntesis):<\/b> Verificaci\u00f3n de que el receptor comprendi\u00f3 el mensaje.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-5 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1396\" title=\"IDEAS\" src=\"http:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IDEAS-scaled.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-5250\" srcset=\"https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IDEAS-200x109.png 200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IDEAS-400x218.png 400w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IDEAS-600x327.png 600w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IDEAS-800x436.png 800w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IDEAS-1200x655.png 1200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IDEAS-scaled.png 2560w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 800px\" \/><\/span><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-6\"><blockquote>\n<h5 data-path-to-node=\"10\">Protocolo SHARE (The Joint Commission)<\/h5>\n<\/blockquote>\n<p data-path-to-node=\"11\">Desarrollado por el <i data-path-to-node=\"11\" data-index-in-node=\"20\">Center for Transforming Healthcare<\/i>, este marco se enfoca en los aspectos organizacionales del traspaso:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"12\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"12,0,0\"><b data-path-to-node=\"12,0,0\" data-index-in-node=\"0\">S (Standardize):<\/b> Estandarizar el contenido cr\u00edtico.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"12,1,0\"><b data-path-to-node=\"12,1,0\" data-index-in-node=\"0\">H (Hardwire):<\/b> Integrar el proceso en el sistema (ej. formularios electr\u00f3nicos).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"12,2,0\"><b data-path-to-node=\"12,2,0\" data-index-in-node=\"0\">A (Allow questions):<\/b> Permitir y fomentar preguntas del receptor.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"12,3,0\"><b data-path-to-node=\"12,3,0\" data-index-in-node=\"0\">R (Reinforce):<\/b> Reforzar el uso de la confirmaci\u00f3n (<i data-path-to-node=\"12,3,0\" data-index-in-node=\"51\">read-back<\/i>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"12,4,0\"><b data-path-to-node=\"12,4,0\" data-index-in-node=\"0\">E (Educate):<\/b> Capacitar al personal en habilidades de comunicaci\u00f3n.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-6 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1396\" title=\"SHARE\" src=\"http:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SHARE-scaled.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-5251\" srcset=\"https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SHARE-200x109.png 200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SHARE-400x218.png 400w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SHARE-600x327.png 600w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SHARE-800x436.png 800w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SHARE-1200x655.png 1200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SHARE-scaled.png 2560w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 800px\" \/><\/span><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-7\"><blockquote>\n<h5 data-path-to-node=\"13\">M\u00e9todo PACE (Para situaciones de escalamiento)<\/h5>\n<\/blockquote>\n<p data-path-to-node=\"14\">Se utiliza para comunicar preocupaciones sobre la seguridad de un paciente de manera asertiva entre colegas:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"15\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"15,0,0\"><b data-path-to-node=\"15,0,0\" data-index-in-node=\"0\">P (Probe):<\/b> Sonda (hacer una pregunta aclaratoria).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"15,1,0\"><b data-path-to-node=\"15,1,0\" data-index-in-node=\"0\">A (Alert):<\/b> Alerta (indicar una preocupaci\u00f3n espec\u00edfica).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"15,2,0\"><b data-path-to-node=\"15,2,0\" data-index-in-node=\"0\">C (Challenge):<\/b> Desaf\u00edo (ofrecer una alternativa segura).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"15,3,0\"><b data-path-to-node=\"15,3,0\" data-index-in-node=\"0\">E (Emergency):<\/b> Emergencia (tomar acci\u00f3n inmediata si el riesgo es cr\u00edtico).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"16\"><b data-path-to-node=\"16\" data-index-in-node=\"0\">An\u00e1lisis de Seguridad:<\/b> Un meta-an\u00e1lisis publicado en <i data-path-to-node=\"16\" data-index-in-node=\"53\">BMJ Quality &amp; Safety<\/i> (M\u00fcller et al., 2018) sugiere que no existe un \u00fanico m\u00e9todo \u00abperfecto\u00bb, sino que la clave reside en la <b data-path-to-node=\"16\" data-index-in-node=\"177\">adherencia institucional<\/b> a un modelo elegido. La combinaci\u00f3n de un soporte digital con una entrega verbal estructurada reduce las brechas de informaci\u00f3n en un 40% en comparaci\u00f3n con las entregas no estructuradas.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-7 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1396\" title=\"PACE\" src=\"http:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PACE-scaled.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-5252\" srcset=\"https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PACE-200x109.png 200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PACE-400x218.png 400w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PACE-600x327.png 600w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PACE-800x436.png 800w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PACE-1200x655.png 1200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PACE-scaled.png 2560w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 800px\" \/><\/span><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-8\"><h3 data-path-to-node=\"13\"><span style=\"color: #000080;\">Conclusi\u00f3n<\/span><\/h3>\n<p data-path-to-node=\"14\">La entrega de turno es el acto de \u00abpasar la antorcha\u00bb del cuidado.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"14\">Realizarla con rigor t\u00e9cnico y mediante herramientas como el <b data-path-to-node=\"14\" data-index-in-node=\"128\">I-PASS<\/b> o el <b data-path-to-node=\"14\" data-index-in-node=\"140\">SBAR<\/b> es una demostraci\u00f3n de excelencia profesional y compromiso cient\u00edfico.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"14\">La ciencia de la seguridad nos ense\u00f1a que el error no es una falla de car\u00e1cter, sino una falla de dise\u00f1o; por ello, dise\u00f1ar protocolos de comunicaci\u00f3n robustos es proteger el juicio cl\u00ednico de nuestros colegas. Sin embargo, no debemos olvidar que detr\u00e1s de cada sigla y cada \u00edtem de verificaci\u00f3n hay una persona vulnerable que conf\u00eda en que nuestra palabra ser\u00e1 el escudo que evite el error.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"14\">M\u00e1s all\u00e1 de los protocolos, la entrega de turno es un ejercicio de <b data-path-to-node=\"14\" data-index-in-node=\"296\">empat\u00eda y responsabilidad \u00e9tica<\/b>. Al entregar un paciente, estamos confiando la vida de una persona a un colega; hacerlo con claridad, sin prisa y con una mirada humanizada garantiza que la seguridad no sea una interrupci\u00f3n entre turnos, sino un hilo continuo que protege al paciente durante toda su estancia hospitalaria.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"14\">\u00a1HASTA PRONTO!<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-4 fusion_builder_column_1_6 1_6 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:16.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:11.52%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:11.52%;--awb-width-medium:16.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:11.52%;--awb-spacing-left-medium:11.52%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":5241,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-5240","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-seguridad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5240","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5240"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5240\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5253,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5240\/revisions\/5253"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}