{"id":5296,"date":"2026-04-23T09:00:19","date_gmt":"2026-04-23T12:00:19","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacionspine.org\/?p=5296"},"modified":"2026-04-19T21:07:32","modified_gmt":"2026-04-20T00:07:32","slug":"prevencion-de-la-retencion-inadvertida-de-objetos-extranos-rsi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/2026\/04\/23\/prevencion-de-la-retencion-inadvertida-de-objetos-extranos-rsi\/","title":{"rendered":"Prevenci\u00f3n de la Retenci\u00f3n inadvertida de Objetos extra\u00f1os (RSI)"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:33.333333333333%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:5.76%;--awb-spacing-left-medium:5.76%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img fetchpriority=\"high\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1707\" title=\"Successful team of surgeon standing in operating room, ready to work on a patient\" src=\"http:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iStock-1463708652-scaled.jpg\" alt class=\"img-responsive wp-image-5300\" srcset=\"https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iStock-1463708652-200x133.jpg 200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iStock-1463708652-400x267.jpg 400w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iStock-1463708652-600x400.jpg 600w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iStock-1463708652-800x533.jpg 800w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iStock-1463708652-1200x800.jpg 1200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iStock-1463708652-scaled.jpg 2560w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 400px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_2_3 2_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:66.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.88%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.88%;--awb-width-medium:66.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:2.88%;--awb-spacing-left-medium:2.88%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p>La retenci\u00f3n de gasas, compresas o instrumental tras una intervenci\u00f3n no es simplemente un \u00aberror t\u00e9cnico\u00bb; es un evento centinela que fractura la confianza entre el sistema de salud y el paciente. Desde la <b data-path-to-node=\"3\" data-index-in-node=\"207\">Fundaci\u00f3n SPINE<\/b>, entendemos que la seguridad del paciente no es un objetivo estad\u00edstico, sino una manifestaci\u00f3n del respeto por la dignidad humana. Cuando un objeto queda olvidado en el interior de un cuerpo, el da\u00f1o trasciende lo f\u00edsico: impacta en la psique del paciente, genera un dilema \u00e9tico para el equipo m\u00e9dico y evidencia fallos sist\u00e9micos en la cultura de seguridad.<\/p>\n<p>Este art\u00edculo profundiza en la gesti\u00f3n del conteo de instrumental y textiles, analizando las barreras de defensa que debemos construir para que la asistencia sea no solo de alta calidad t\u00e9cnica, sino profundamente humanizada.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_6 1_6 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:16.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:11.52%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:11.52%;--awb-width-medium:16.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:11.52%;--awb-spacing-left-medium:11.52%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_2_3 2_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:66.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.88%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.88%;--awb-width-medium:66.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:2.88%;--awb-spacing-left-medium:2.88%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><h3><span style=\"color: #000080;\">El Fen\u00f3meno de la Retenci\u00f3n Inadvertida (RSI)<\/span><\/h3>\n<blockquote>\n<p data-path-to-node=\"8\">La retenci\u00f3n de objetos extra\u00f1os se define como cualquier elemento \u2014textil, instrumental o dispositivo\u2014 que se deja de forma involuntaria en el cuerpo del paciente al finalizar un procedimiento invasivo. Los elementos m\u00e1s comunes suelen ser las compresas de gasa, seguidos de agujas y fragmentos de instrumental.<\/p>\n<\/blockquote>\n<h4 data-path-to-node=\"9\"><span style=\"color: #666699;\">Factores de Riesgo: \u00bfD\u00f3nde Fallan las Barreras?<\/span><\/h4>\n<p data-path-to-node=\"10\">La literatura especializada, incluyendo las directrices de la <i data-path-to-node=\"10\" data-index-in-node=\"62\">Joint Commission<\/i> y la <i data-path-to-node=\"10\" data-index-in-node=\"84\">AORN (Association of periOperative Registered Nurses)<\/i>, identifica factores cr\u00edticos que elevan la probabilidad de un error de conteo:<\/p>\n<ol start=\"1\" data-path-to-node=\"11\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,0,0\"><b data-path-to-node=\"11,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Cirug\u00edas de Emergencia:<\/b><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"11\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,0,0\">La urgencia reduce el cumplimiento estricto de los protocolos.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,1,0\"><b data-path-to-node=\"11,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Cambios inesperados en el procedimiento:<\/b><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"11\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,1,0\">Alteraciones en la t\u00e9cnica quir\u00fargica original.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,2,0\"><b data-path-to-node=\"11,2,0\" data-index-in-node=\"0\">\u00cdndice de Masa Corporal (IMC) elevado:<\/b><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"11\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,2,0\">El tejido adiposo dificulta la visualizaci\u00f3n de objetos peque\u00f1os.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,3,0\"><b data-path-to-node=\"11,3,0\" data-index-in-node=\"0\">Cambios de turno del personal:<\/b><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"11\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,3,0\">Las transiciones de enfermer\u00eda y personal de instrumentaci\u00f3n son puntos cr\u00edticos de p\u00e9rdida de informaci\u00f3n.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,4,0\"><b data-path-to-node=\"11,4,0\" data-index-in-node=\"0\">Fatiga y Distracci\u00f3n:<\/b><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"11\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,4,0\">El ruido ambiental y las interrupciones rompen la concentraci\u00f3n necesaria para el conteo.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<h4 data-path-to-node=\"12\"><span style=\"color: #666699;\">El Protocolo de Conteo: Un Proceso Estandarizado<\/span><\/h4>\n<p data-path-to-node=\"13\">El conteo no es una tarea administrativa; es un <b data-path-to-node=\"13\" data-index-in-node=\"48\">procedimiento de verificaci\u00f3n de seguridad<\/b>.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"13\">Debe ser realizado de manera audible y visual por dos personas (generalmente la enfermera circulante y la instrumentadora quir\u00fargica).<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"14\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"14,0,0\"><em><b data-path-to-node=\"14,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Momentos Cr\u00edticos del Conteo:<\/b><\/em><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"14,0,1\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"14,0,1,0,0\"><b data-path-to-node=\"14,0,1,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Inicial:<\/b> Antes de que comience la incisi\u00f3n quir\u00fargica.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"14,0,1,1,0\"><b data-path-to-node=\"14,0,1,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Adicional:<\/b> Cuando se a\u00f1aden nuevos elementos al campo est\u00e9ril.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"14,0,1,2,0\"><b data-path-to-node=\"14,0,1,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Antes del cierre de una cavidad dentro de otra:<\/b> Por ejemplo, antes de cerrar el \u00fatero en una ces\u00e1rea.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"14,0,1,3,0\"><b data-path-to-node=\"14,0,1,3,0\" data-index-in-node=\"0\">Antes del cierre de la cavidad principal:<\/b> Abdomen, t\u00f3rax, etc.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"14,0,1,4,0\"><b data-path-to-node=\"14,0,1,4,0\" data-index-in-node=\"0\">Al inicio del cierre de piel:<\/b> Verificaci\u00f3n final.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"14,1,0\"><em><b data-path-to-node=\"14,1,0\" data-index-in-node=\"0\">La Regla de Oro del Recuento:<\/b> <\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"padding-left: 40px;\" data-path-to-node=\"14,1,0\">Si el conteo no coincide, el cirujano no debe cerrar la incisi\u00f3n. Se debe realizar una b\u00fasqueda exhaustiva en el campo quir\u00fargico, el mobiliario, los cubos de basura y, si persiste la duda, activar el protocolo de radiograf\u00eda intraoperatoria.<\/p>\n<h4 data-path-to-node=\"15\"><span style=\"color: #666699;\">Innovaci\u00f3n Tecnol\u00f3gica como Barrera de Defensa<\/span><\/h4>\n<p data-path-to-node=\"16\">Aunque el conteo manual es el est\u00e1ndar de oro, la tecnolog\u00eda ofrece capas adicionales de seguridad:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"17\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"17,0,0\"><b data-path-to-node=\"17,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Sistemas de Radiofrecuencia (RFID):<\/b> Gasas y compresas con chips que pueden ser detectados mediante un esc\u00e1ner manual sobre el paciente.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"17,1,0\"><b data-path-to-node=\"17,1,0\" data-index-in-node=\"0\">C\u00f3digos de Barras:<\/b> Escaneo individual de cada ap\u00f3sito para asegurar que la entrada sea igual a la salida.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"17,2,0\"><b data-path-to-node=\"17,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Radiograf\u00eda Intraoperatoria:<\/b> Uso sistem\u00e1tico de elementos radio-opacos en todos los textiles quir\u00fargicos.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4 data-path-to-node=\"18\"><span style=\"color: #666699;\">El Rol de la Comunicaci\u00f3n y la Cultura Justa<\/span><\/h4>\n<p data-path-to-node=\"19\">La prevenci\u00f3n de la RSI depende directamente de la <b data-path-to-node=\"19\" data-index-in-node=\"51\">Jerarqu\u00eda de la Comunicaci\u00f3n<\/b>. En una cultura de seguridad robusta, cualquier miembro del equipo (desde el estudiante hasta el cirujano jefe) debe sentirse empoderado para detener el procedimiento si detecta una discrepancia en el recuento. El concepto de \u00abTime-out\u00bb o \u00abPausa Quir\u00fargica\u00bb de la OMS es vital en este aspecto. (Este tema fue tratado en nuestro art\u00edculo de Blog el martes pasado).<\/p>\n<p data-path-to-node=\"19\">Te comparto la infograf\u00eda que marca los 4 pasos importantes para un Conteo de Instrumental Seguro<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-2 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1352\" title=\"PROTOCOLO CONTEO\" src=\"http:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PROTOCOLO-CONTEO-scaled.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-5306\" srcset=\"https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PROTOCOLO-CONTEO-200x106.png 200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PROTOCOLO-CONTEO-400x211.png 400w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PROTOCOLO-CONTEO-600x317.png 600w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PROTOCOLO-CONTEO-800x422.png 800w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PROTOCOLO-CONTEO-1200x634.png 1200w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PROTOCOLO-CONTEO-scaled.png 2560w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 800px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-4 fusion_builder_column_1_6 1_6 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:16.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:11.52%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:11.52%;--awb-width-medium:16.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:11.52%;--awb-spacing-left-medium:11.52%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-5 fusion_builder_column_1_6 1_6 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:16.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:11.52%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:11.52%;--awb-width-medium:16.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:11.52%;--awb-spacing-left-medium:11.52%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-6 fusion_builder_column_2_3 2_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:66.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.88%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.88%;--awb-width-medium:66.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:2.88%;--awb-spacing-left-medium:2.88%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-3\"><h3 data-path-to-node=\"21\"><span style=\"color: #000080;\">Conclusi\u00f3n: Hacia una Medicina con Rostro Humano<\/span><\/h3>\n<p data-path-to-node=\"22\">La prevenci\u00f3n de la retenci\u00f3n de cuerpos extra\u00f1os es, en \u00faltima instancia, un acto de <b data-path-to-node=\"22\" data-index-in-node=\"86\">asistencia humanizada<\/b>. Reconocer que el paciente que yace en la mesa de operaciones nos ha confiado su vida y su integridad f\u00edsica nos obliga a ver el protocolo de conteo no como una carga burocr\u00e1tica, sino como un ritual de protecci\u00f3n.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"23\">Humanizar la asistencia significa entender que detr\u00e1s de cada \u00abconteo incorrecto\u00bb hay un ser humano que sufrir\u00e1 dolor, reintervenciones y angustia. Significa tambi\u00e9n cuidar al equipo de salud, proporcion\u00e1ndole los procesos y el entorno necesarios para evitar errores que marcan carreras profesionales. Desde la <b data-path-to-node=\"23\" data-index-in-node=\"311\">Fundaci\u00f3n SPINE<\/b>, abogamos por un sistema donde la tecnolog\u00eda y la t\u00e9cnica est\u00e9n siempre al servicio de la persona, garantizando que el quir\u00f3fano sea un lugar de curaci\u00f3n absoluta, libre de da\u00f1os evitables.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"24\">La seguridad es el lenguaje m\u00e1s puro del cuidado. Contar cada aguja, cada gasa y cada pinza es, en esencia, decir al paciente: <i data-path-to-node=\"24\" data-index-in-node=\"127\">\u00abTu integridad es nuestra prioridad absoluta\u00bb<\/i>.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"24\">\u00a1HASTA PRONTO!<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-3 hover-type-none\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1396\" title=\"infografia jueves\" src=\"http:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-jueves-scaled.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-5301\" srcset=\"https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-jueves-300x164.png 300w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-jueves-768x419.png 768w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-jueves-1024x559.png 1024w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-jueves-1536x838.png 1536w, https:\/\/fundacionspine.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/infografia-jueves-scaled.png 2560w\" sizes=\"(max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/span><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-4\"><p data-path-to-node=\"26\"><em><strong>Referencias Bibliogr\u00e1ficas de Autoridad<\/strong><\/em><\/p>\n<ol start=\"1\" data-path-to-node=\"27\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"27,0,0\"><b data-path-to-node=\"27,0,0\" data-index-in-node=\"0\">World Health Organization (WHO).<\/b> (2009). <i data-path-to-node=\"27,0,0\" data-index-in-node=\"41\">Safe Surgery Saves Lives: WHO Guidelines for Safe Surgery<\/i>. [Manual de la OMS que establece la Meta 4 y el uso de la lista de verificaci\u00f3n].<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"27,1,0\"><b data-path-to-node=\"27,1,0\" data-index-in-node=\"0\">The Joint Commission.<\/b> (2022). <i data-path-to-node=\"27,1,0\" data-index-in-node=\"30\">Sentinel Event Alert: Preventing retained surgical items<\/i>. Issue 65. [An\u00e1lisis profundo de causas ra\u00edz y estrategias de mitigaci\u00f3n de eventos centinela].<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"27,2,0\"><b data-path-to-node=\"27,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Association of periOperative Registered Nurses (AORN).<\/b> (2021). <i data-path-to-node=\"27,2,0\" data-index-in-node=\"63\">Guideline for Prevention of Retained Surgical Items<\/i>. [El est\u00e1ndar cl\u00ednico m\u00e1s reconocido a nivel mundial para enfermer\u00eda quir\u00fargica].<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"27,3,0\"><b data-path-to-node=\"27,3,0\" data-index-in-node=\"0\">Gawande, A. A., et al.<\/b> (2003). <i data-path-to-node=\"27,3,0\" data-index-in-node=\"31\">Risk Factors for Retained Instruments and Sponges after Surgery<\/i>. New England Journal of Medicine, 348(3), 229-235. [Estudio cl\u00e1sico sobre los factores de riesgo en RSI].<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"27,4,0\"><b data-path-to-node=\"27,4,0\" data-index-in-node=\"0\">Steelman, V. M., et al.<\/b> (2019). <i data-path-to-node=\"27,4,0\" data-index-in-node=\"32\">Retained Surgical Sponges: A Descriptive Study of 319 Occurrences<\/i>. Joint Commission Journal on Quality and Patient Safety. [An\u00e1lisis contempor\u00e1neo sobre la incidencia y prevenci\u00f3n].<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-7 fusion_builder_column_1_6 1_6 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:16.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:11.52%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:11.52%;--awb-width-medium:16.666666666667%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:11.52%;--awb-spacing-left-medium:11.52%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":5300,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-5296","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-seguridad"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5296"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5307,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5296\/revisions\/5307"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacionspine.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}